Gemengd geluid gaat er niet meer uit
De meeste fouten bij inspreken hebben een oplossing. Namen kun je aan een woordenlijst toevoegen, leestekens worden beter van pauzes, een verkeerde taal kun je goed zetten.
Rumoer werkt niet zo. De microfoon meet luchtdruk, en hij kan geen onderscheid maken tussen druk die door jou veroorzaakt wordt en druk die door de koffiemachine veroorzaakt wordt. Allebei komen ze binnen als één stroom getallen, door elkaar, en het model moet uitzoeken welke stukken woorden waren.
Zodra ze gemengd zijn, zijn ze niet meer te scheiden. Natuurkunde, geen tekortkoming van software, en daarom gaat vrijwel alles hieronder over waar je microfoon hangt en niet over wat je in de app aanzet.
Welk rumoer je als eerste aanpakt
Mensen behandelen rumoer als één ding. Nuttiger is de vraag waar wél woorden uitkomen en wat er alleen staat te brommen.
Andere mensen die praten. Het lastigste geval. Een herkenner zoekt naar woorden, en de woorden aan de tafel naast je zijn ook woorden. Hier valt weinig te sturen behalve de afstand tussen jouw mond en de microfoon.
Muziek met zang hoort in dezelfde categorie. Staat de muziek bij jou aan, zet hem dan uit voor je begint; van alles wat hier staat is dat de goedkoopste ingreep.
Gelijkmatig gebrom. Een ventilator, een motor, een trein, een luchtbehandeling. Hard, constant en zonder woorden erin. Je kunt er weinig aan veranderen, en het is ook niet het eerste dat je zou aanpakken.
Geluiden die plotseling komen. Een deur die midden in een zin dichtslaat, een bord dat valt. Ze raken de zin die je op dat moment uitsprak. Zeg die zin opnieuw, dan ben je klaar.
Wind. Een apart geval, want wind is geen geluid dat door de kamer naar de microfoon reist. Hij duwt rechtstreeks tegen het membraan. Harder praten verandert daar niets aan, afschermen wel.
In deze volgorde
Ga dichterbij. Verreweg de grootste knop, en hij kost niets. Geluid zwakt snel af met afstand, dus je stem wint het ruim van de kamer zodra de microfoon bij je gezicht zit, en op armlengte ben je één geluid tussen meerdere.
Zoek de microfoon. Op de meeste telefoons zit hij aan de onderrand, en dat is precies waar vingers terechtkomen. Hem bedekken terwijl je de telefoon vastpakt is een veelvoorkomende en onzichtbare oorzaak van slechte resultaten.
Draai je van de bron af. Niet van de microfoon, van het lawaai. Je eigen lichaam staat dan tussen de twee in, en die stap kost je niets.
Scherm hem af met je hand, los gekromd, zeker buiten. Grof en doeltreffend tegen wind.
Praat gewoon, niet harder. Je stem verheffen verandert het karakter ervan, en modellen zijn geoefend op gewone spraak. Dichterbij gaan bereikt wat schreeuwen niet doet.
Zeg kortere stukken. In een lastige omgeving beperkt één zin per keer de schade als er iets misgaat, en het geeft je een natuurlijk moment om te kijken.
Headsets en losse microfoons
Mensen geven geld uit aan de aanname dat een headset een verbetering is.
Een headset met een draad en de microfoon bij je mond is oprecht beter dan een telefoon op armlengte, om de eenvoudige reden dat hij dichterbij zit. Dat is de hele opbrengst, en het is een echte.
Een draadloze headset is minder voorspelbaar. Welke microfoon Android aan een app doorgeeft, hangt af van je telefoon en van het bluetoothprofiel dat in gebruik is, en het kiest niet altijd degene die je verwacht. Het profiel dat voor telefoongesprekken bedoeld is, geeft bovendien een smallere band door dan het profiel voor muziek, en die band is gebouwd voor een menselijk oor.
Doe daarom de proef zelf, want vijf minuten meten verslaat elke aanbeveling. Spreek dezelfde zin drie keer in, één keer met de headset, één keer met de telefoon dichtbij, één keer met de telefoon op armlengte, en houd de opstelling die het beste resultaat gaf. Bij sommige combinaties is dat niet de headset.
Ingebouwde automicrofoons verdienen hier bijzondere scepsis. Ze zitten gemonteerd voor gesprekken en ze staan aan de andere kant van de cabine, dus ze zijn ver weg op precies het moment dat afstand het meest telt.
De twee knoppen die de app je geeft
Een groter model. LocalType levert er drie, van 60, 190 en 539 MB, en de zwaarste is degene die voor lastig materiaal gebouwd is. Spreek je geregeld op rumoerige plekken in, dan verdient hij zijn opslag terug ook al laat hij je wachten: het gemeten middelste geval was 6,9 seconden spraak omgezet in 4,1 seconden op een testtelefoon met 4 GB, en de grootste doet er ruwweg het dubbele van je spreektijd over.
Kan je telefoon het grootste model niet comfortabel dragen, dan draait de keuze om. Een kleiner model dat fatsoenlijk draait verslaat een groter model dat telkens uit het geheugen gezet wordt.
Je eigen woordenlijst. Namen, vaktaal en plaatsnamen die een algemeen spraakmodel nooit ontmoet heeft, zijn precies de woorden die als eerste sneuvelen zodra het akoestische bewijs zwak wordt. Ze vooraf toevoegen is daarom in een café meer waard dan aan een keukentafel. Die toevoegingen blijven op je telefoon staan, en LocalType geeft ze als context mee aan het spraakmodel.
Per plek
Een café. Het lastige geval, vanwege het gepraat. Ga zo mogelijk weg bij de toonbank zitten, houd de telefoon dichtbij, en houd het kort. Reken erop dat je meer moet rechtzetten dan gewoonlijk.
Een auto. Gelijkmatig geluid, en te doen zolang de microfoon dicht bij je zit. Een telefoon in een houder aan de andere kant van het dashboard, of een automicrofoon in de hemelbekleding, zit ver weg, en afstand is hier de hele kwestie.
Een trein. Machinegeluid plus omroepberichten tussendoor plus andere mensen in dezelfde coupé. Spreek in tussen twee stations en niet op het perron.
Buiten. Wind is het hele probleem. Draai je rug ernaartoe, krom je hand, en aanvaard dat een winderige dag geen dag is om in te spreken.
Een drukke straat. Doorgaand verkeer is te doen; een motor die voorbijkomt niet. Wacht die ene motor af en zeg je zin daarna.
Een supermarkt. Karren, koeling, muziek uit het plafond en gesprekken door elkaar heen. Loop het gangpad uit en zeg het bij de ingang, of houd de telefoon laag en dicht bij je mond zodat het klinkt alsof je belt.
Thuis met de televisie aan. Daar komen woorden uit, en woorden zijn het lastigste rumoer dat er is. Vijftien seconden dempen doet meer dan welke techniek dan ook, en het is de enige plek in dit rijtje waar de afstandsbediening binnen handbereik ligt.
De gevallen die je opgeeft
Sommige situaties zijn niet op te lossen, en weten welke bespaart je de conclusie dat de software stuk is.
Meerdere mensen die tegelijk praten, een microfoon aan de andere kant van een kamer, livemuziek, een kroeg op volle sterkte, of wind aan een open kust. In al die gevallen komen spraak en rumoer onscheidbaar gemengd binnen en haalt geen enkele app op geen enkele hardware het eruit. Tik het dan. Trager, en het werkt.
Wat je in die kamers niet hoeft mee te wegen, is de verbinding. Al het andere aan de app gedraagt zich in een café hetzelfde als aan een keukentafel: het herkennen gebeurt op je telefoon uit een model in opslag waar alleen de app bij kan, en om internettoegang wordt gevraagd voor precies één doel, het ophalen van het model dat je koos. Er is geen account, reclame ontbreekt, er draait geen tracking binnen het product, er wordt geen archief van je opnames bewaard, en de gegevens van de app blijven bewust bij de back-up van Android weg. Boven een wachtwoordveld verschijnt de microfoontoets niet.
Een rumoerig station zonder bereik gedraagt zich dus net zo als een rumoerig station met vijf streepjes. De kamer blijft over als enige variabele, en aan de kamer kun je nog iets doen.