Waar je aan gewend was
Op een ondersteunde iPhone wordt spraak op je telefoon zelf verwerkt. Er komt geen Apple ID aan te pas, het werkt zonder verbinding, en het zit gewoon in het toetsenbord zonder dat je iets hebt ingesteld.
De meeste mensen merken daar nooit iets van, want niets vraagt er aandacht voor. Pas achteraf, op een ander platform, valt de afwezigheid op: spraakinvoer die in de trein blijft hangen, of om een verbinding vraagt, of zich anders gedraagt afhankelijk van welke telefoon je gekocht hebt.
Meestal valt het op één moment op. Je staat in de metro, je wilt antwoorden, je tikt de microfoon aan, en er gebeurt iets anders dan thuis op de bank gebeurde. Op je vorige telefoon bestond dat verschil tussen thuis en de metro niet; er was alleen de toets.
Android is hier niet slechter in. Herkennen op je telefoon zelf is er alleen niet vanzelf de standaard, en je moet het kiezen.
Het vertrekpunt op Android
Het toetsenbord waarmee je Android-telefoon geleverd werd, heeft vrijwel zeker spraakinvoer, en op veel telefoons kun je een taalpakket binnenhalen zodat het zonder verbinding blijft werken. Voor een hoop mensen is dat genoeg en hoeft er verder niets te gebeuren.
Het verschil met wat je had, is dat lokaal verwerken daar een stand is en niet het ontwerp. Of hij geldt, hangt af van je telefoon, van je taal en van de vraag of het juiste pakket geïnstalleerd is, en het kan met een update veranderen.
Was wat je waardeerde juist dat je er niet over hoefde na te denken, dan is een stand die je moet controleren niet hetzelfde.
De twee stappen die iOS niet had
Android zet toetsenborden achter twee stappen, en daar loopt vrijwel iedereen die van iOS komt tegenaan.
Installeren is niet genoeg. Je zet het toetsenbord aan bij de taal- en invoerinstellingen van Android, waar een waarschuwing verschijnt die voor elk toetsenbord verschijnt, ook voor het toetsenbord waarmee je telefoon geleverd werd. Daarna kies je het uit de keuzelijst die opkomt zodra er een tekstveld open staat.
Die waarschuwing schrikt mensen af, en dat is te begrijpen: er staat dat een toetsenbord alles kan zien wat je typt. Android toont hem voor elk toetsenbord dat je aanzet, ook voor het toetsenbord dat er al op stond, dus hij zegt niets over de app die je net hebt geïnstalleerd.
Daarna nog één stap voor het inspreken: kies binnen de app een spraakmodel, haal het binnen, en geef de eerste keer toestemming voor de microfoon. Doe het binnenhalen op wifi voordat je het nodig hebt.
Je vorige toetsenbord blijft de hele tijd aan staan, dus halverwege een zin terugschakelen is één tik. Niets hieraan is onomkeerbaar, en de eerste week met twee toetsenborden naast elkaar is een prima manier om te merken of het went.
De aanname die je terugkrijgt
LocalType is een Android-toetsenbord waarbij het herkennen op je telefoon zelf draait en er verder geen enkele route in de app zit. Er is geen cloudstand om op terug te vallen en geen instelling die het regelt.
In de praktijk gedraagt het zich zoals je verwacht: de microfoon is een toets op het toetsenbord, de tekst landt in het veld waar je toch al stond, er wordt niets gekopieerd en het klembord blijft ongemoeid. Dat gebeurt in elke app waarin je een toetsenbord kunt openen, op telefoons en tablets vanaf Android 8.0.
Er is nergens om in te loggen, wat betekent dat er helemaal geen identiteit aan je toetsenbord hangt. Het product draagt geen reclame mee en er zit niets in dat bijhoudt hoe je het gebruikt, dus er is geen tracking om je zorgen over te maken. Er is geen voorraad opnames waar je iets van moet vinden, want het geluid wordt tekst en houdt daarna op te bestaan; een archief van je opnames bestaat op geen enkel moment. Het modelbestand staat in de eigen opslag van de app, waar alleen deze app bij kan, en de gewone back-up van Android krijgt die gegevens met opzet niet. Ga je naar een wachtwoordveld, dan is de microfoontoets er eenvoudigweg niet.
De enige verbinding naar buiten die de app ooit maakt, is die ene waarmee het spraakmodel wordt opgehaald dat je hebt uitgekozen.
Weg van de microfoon doet het wat een toetsenbord hoort te doen: autocorrectie en woordsuggesties uit een woordenboek dat bij je taal past, de gangbare indelingen waaronder de Duitse en de Franse waar die verwacht worden, een volledige set emoji, en ruimte voor je eigen namen en vaktaal.
Die back-upregel stuurt je op de dag van je volgende telefoon een rekening. Je installeert opnieuw, je haalt opnieuw een model binnen, en de woorden die je had toegevoegd bouw je opnieuw op. Er komt niets stilletjes mee, en op iOS was je juist gewend dat alles stilletjes meekwam.
Van taal wisselen zonder menu
Schrijf je in meer dan één taal, dan is dit het stuk dat vertrouwd zal aanvoelen.
LocalType dekt achttien talen met één meertalig model en leidt uit de opname af welke je spreekt, dus tussen berichten van taal wisselen vraagt niets van je. Langs een menu hoef je daarvoor niet. Zet je hem juist vast op één taal, dan bewegen de indeling, het woordenboek en de taal van het inspreken samen mee.
De nauwkeurigheid is niet in alle achttien gelijk, want het oefenmateriaal is dat ook niet. Veelgesproken talen komen er het best uit, en dat geldt voor elk spraakmodel op elk platform.
Twee knoppen die je op de iPhone niet had
Je kiest zelf het model. LocalType levert er drie, van 60, 190 en 539 MB, die snelheid tegen nauwkeurigheid afwegen. Die beslissing nam iOS voor je, en hij is echt nuttig zodra je weet dat hij bestaat: een kleiner model op een oudere telefoon, een groter model als je vaak in rumoer praat. Voor een idee van de schaal: de middelste stand van 190 MB had 4,1 seconden nodig om 6,9 seconden praten uit te schrijven op de testtelefoon met 4 GB, en de grootste verdubbelt ruwweg de tijd die je aan het woord was.
Je kunt het je woordenschat leren. Namen, plaatsen, vaktaal en afkortingen kun je met de hand toevoegen, en die toevoegingen blijven op je telefoon en gaan als context naar het spraakmodel, zodat ze er goed gespeld uit komen. Voor iedereen wiens teksten vol eigennamen staan is dat de grootste kwaliteitssprong die er te halen valt, en tien minuten op de eerste dag dekken de namen waar je het vaakst mee schrijft.
De ingebouwde spraakinvoer van geen van beide platforms geeft je die twee knoppen in handen.
Twee dingen die je kwijt bent
LocalType is een aparte app die je installeert, en niet iets dat in het systeem gebouwd zit. Dat betekent een installatie, een download en een beslissing, en geen van drieën was eerder nodig.
En het is een toetsenbord en geen dienst voor het hele systeem, dus het werkt waar een toetsenbord werkt. Dat dekt vrijwel alles waarin je tekst zet, en het is niet hetzelfde als een functie die door het besturingssysteem heen geweven zit. Velden die een app zelf tekent en waarvoor geen toetsenbord opengaat, vallen er buiten, en dat merk je pas op het moment dat je er een tegenkomt.
Wat je verder achterlaat is de vanzelfsprekendheid dat het op je andere apparaten net zo werkt. Dit is een Android-toetsenbord, en verder niets. Wat je op je telefoon inspreekt, spreek je op je telefoon in.
De aanname, gekozen
Wat je miste was geen functie. Het was een aanname: dat spraak op de telefoon wordt omgezet, dat het zonder bereik werkt, en dat het niets van je vraagt.
Op Android erf je die aanname niet en kies je hem. LocalType is één manier om dat te doen.