Een tablet is geen grote telefoon
Vier verschillen, elk met een praktisch gevolg.
Hij ligt verder weg. Op een standaard, plat op tafel, of met twee handen op leesafstand vastgehouden. De microfoon staat daardoor verder van je mond dan bij een telefoon, en die afstand bepaalt hier veel.
Hij heeft vaak geen mobiele data. Heel veel tablets werken alleen op wifi, dus alles wat van een verbinding afhangt stopt buiten een netwerk domweg.
Hij wordt vaak gedeeld. Tablets in huis worden door meerdere mensen gebruikt, en een toetsenbord dat van iemands typen leert, leert van iedereen.
Typen erop is slechter, niet beter. Een groot schermtoetsenbord klinkt makkelijker en is meestal lastiger: de toetsen liggen te ver uit elkaar voor je duimen en te vlak voor blind typen, dus mensen gaan zoeken en prikken. In liggende stand komt daar nog bij dat het toetsenbord de onderste helft van je scherm opeet, zodat je het bericht waarop je antwoordt niet meer ziet.
Wat op een tablet juist beter gaat
Langere berichten en e-mail. Een tablet is waar mensen de post beantwoorden die ze op een telefoon voor zich uit schoven, en drie alinea’s inspreken op een groot scherm is comfortabeler dan op een klein, want je ziet het geheel terwijl je het nakijkt.
Notities en eerste versies. Een tablet op tafel is een fatsoenlijk schrijfoppervlak, en afwisselen tussen een alinea inspreken en met een pen of je vingers bewerken is een oprecht goede manier van werken.
Formulieren. Alles met veel velden gaat veel sneller gesproken dan getikt op een groot vlak toetsenbord.
Lezen en antwoorden. De klassieke tabletbezigheid, waarbij het antwoorden altijd al het vervelende deel was.
Zoeken. Een zoekterm van zeven woorden intikken op een liggend tablet is werk; uitspreken duurt drie seconden en je hoeft je handen niet van de zijkanten te halen.
Het afstandsprobleem, en wat je eraan doet
Hoe verder de microfoon van je mond staat, hoe meer er van de kamer bij komt. Dezelfde software krijgt dus iets anders binnen dan op een telefoon die je bij je gezicht houdt.
Drie dingen die je eraan kunt doen, van veel naar weinig effect.
Pak hem op om in te spreken. Dat ondergraaft het idee van een standaard een beetje, en het is de meest doeltreffende ingreep die er is.
Zoek uit waar de microfoon zit. Tablets verschillen enorm in plaatsing, en vaak zit hij op een rand die je met je hand bedekt of die tegen een hoes aan ligt. Een klaphoes die openstaat kan zo’n gaatje volledig afdekken, en dan zoek je de oorzaak in de software terwijl hij in het leer zit.
Buig naar voren. Dichter bij de microfoon gaan zitten kost niets en haalt de helft van de afstand weg.
Blijft de tablet op zijn standaard staan, dan is een groter model de manier om dat te compenseren, want dat gaat het best om met achtergrondgeluid.
Alleen wifi verandert de rekensom
Een wifitablet wordt gebruikt op precies de plekken waar geen wifi is: in de trein, in de auto, in de tuin, bij iemand anders thuis, op vakantie. Op zulke momenten pak je een tablet juist om te lezen en te schrijven, en niet om te werken.
Inspreken via de cloud is daar domweg niet beschikbaar. Niet traag, niet beschikbaar. Een telefoon valt in zo’n geval terug op mobiele data en je merkt er weinig van; een tablet zonder simkaart heeft niets om op terug te vallen.
LocalType draait het herkennen op de tablet zelf, uit een model in opslag die geen andere app kan openen, dus een tablet zonder verbinding gedraagt zich precies als een tablet thuis. Om internettoegang wordt gevraagd voor precies één doel, het ophalen van het model dat je koos, en dat doe je één keer op wifi.
De rest van het product gedraagt zich op een groter scherm niet anders. Er is geen account nodig, reclame ontbreekt, er draait geen tracking binnen het product, en er wordt geen archief van je opnames bewaard. De back-up van Android krijgt de gegevens van de app met opzet niet, dus ook op een tablet begint een herstel schoon. In een wachtwoordveld verschijnt de microfoontoets niet, en dat telt op een toestel dat andere mensen in huis ook gebruiken. Achttien talen komen uit één meertalig model, afgeleid uit de opname en niet uit een menu.
Gedeelde tablets en de eigen woordenlijst
Gebruiken meerdere mensen dezelfde tablet, dan is alles wat het toetsenbord leert gedeeld. Een eigen woordenlijst met de namen van je collega’s erin is zichtbaar voor wie de tablet als volgende oppakt, en woorden die de een toevoegt sturen de suggesties voor iedereen.
Dat hoort bij een gedeeld toestel, en het is het bewust beslissen waard. Houd op een gezinstablet de toegevoegde woorden bij dingen die iedereen gebruikt: de straat, de plaats, de school, de familienamen. Alles wat met werk te maken heeft hoort op je eigen telefoon.
Er is één uitweg die veel mensen op een tablet vergeten: Android kan meerdere gebruikersprofielen op één toestel houden, elk met eigen apps en eigen instellingen. Richt je daarin je eigen profiel in, dan is de woordenlijst van jou en zien de anderen hem niet. Dat kost wel opslag, want elk profiel dat inspreekt heeft zijn eigen model nodig.
Het instellen, ook op een tablet van zes jaar oud
Dezelfde twee stappen als bij een telefoon, want een tablet is een Android-toestel als elk ander. Zet het toetsenbord aan bij de taal- en invoerinstellingen, en kies het daarna uit de keuzelijst zodra er een tekstveld open staat. Haal het spraakmodel op wifi binnen voordat je het nodig hebt, en geef de eerste keer toestemming voor de microfoon.
Bij de modelkeuze speelt de leeftijd van het toestel mee. Tablets worden minder vaak vervangen dan telefoons, dus dit is vaak een toestel dat bij aanschaf middenklasse was en dat minder geheugen heeft dan een telefoon die tegelijk gekocht is. Geheugen is de beperking voor herkennen op je toestel zelf, en het kleinste model van 60 MB draait waar het grootste van 539 MB blijft haperen.
De twee argumenten trekken tegen elkaar in. Afstand pleit voor een groot model, oude hardware voor een klein. Gelden ze allebei, kies dan niet op het model: pak de tablet op als je inspreekt, en draai de kleine.
Voor de schaal: de middelste stand van 190 MB zette 6,9 seconden spraak om in 4,1 seconden op een testtoestel met 4 GB, en de grootste doet er ruwweg het dubbele van je spreektijd over. Op een tablet die op armlengte staat is dat wachten vaak de moeite waard.
Een oude tablet heeft bovendien vaak heel weinig vrije ruimte, en bij het installeren is er even plek nodig voor twee kopieën van het model. Eerst ruimte maken bespaart je een verwarrende mislukking. LocalType draait op Android 8.0 en nieuwer en werkt op tablets zolang er een microfoon in zit, en dat is bij de meeste het geval.
Twee tablets waarvoor dit niets oplost
Verlaat de tablet nooit een bureau en zit er een echt toetsenbord aan vast, dan is typen prima en lost inspreken een probleem op dat je niet hebt.
En is het een gedeeld gezinstoestel dat vooral voor video gebruikt wordt, dan is een toetsenbord installeren dat het typen voor iedereen in huis verandert een grotere ingreep dan de opbrengst rechtvaardigt. Zet het dan op je eigen telefoon, waar de woordenlijst van jou is en niemand anders zich hoeft aan te passen.