Een kladblok tegenover een toetsenbord
Speechnotes is een kladblok waarin je praat. Je opent het, je zegt iets, de woorden verschijnen in een document, en als je klaar bent kopieer je ze naar de plek waar ze eigenlijk hoorden. Het bestaat al jaren, het is gratis te gebruiken met advertenties erbij, en om erin te praten hoef je je niet te registreren.
LocalType is geen kladblok. Het is het Android-toetsenbord zelf, met een microfoontoets, dus de tekst komt rechtstreeks in het veld waarin je aan het typen was. Het spraakmodel dat je verstaat draait op de telefoon.
LocalType is een los product en heeft geen enkele band met Speechnotes.
Wiens spraakherkenning luistert er eigenlijk?
Speechnotes is er open over hoe het werkt. Voor praten gebruikt het de spraakherkenning die in je browser of je besturingssysteem zit, en niet een eigen motor. Voor het uitwerken van geluidsbestanden gebruikt het de clouddiensten van Google en Microsoft. Zo bouw je een verstandig product. Het betekent alleen ook dat de vraag waar je stem heen gaat niet door Speechnotes beantwoord wordt. Die wordt doorgegeven aan de motor die je telefoon toevallig levert.
Kwam je dus bij een spraakhulpmiddel terecht in de hoop weg te bewegen van spraakherkenning in de cloud, dan heeft een hulpmiddel dat bovenop de eigen motor van het platform is gebouwd je nergens naartoe bewogen.
LocalType geeft die vraag niet door. Het herkennen is een modelbestand in de eigen opslag van de app op je telefoon, en er is geen tweede motor bij betrokken en geen dienst erachter.
Een pagina waar je uit kopieert, tegenover het ding waarmee je schrijft
Bij een kladblok gaat het rondje zo: weg van waar je mee bezig was, het kladblok openen, praten, teruglezen, alles selecteren, kopiëren, terug naar het bericht, plakken, de spaties rechttrekken. Negen stappen om één zin te versturen zorgen ervoor dat inspreken iets wordt wat je alleen doet als het de omweg waard is, en dus tik je de meeste keren gewoon met je duimen.
Bij LocalType is er geen omweg, want de microfoon is een toets op het toetsenbord dat opengaat zodra je het berichtenvak aanraakt. Je typt, je drukt, je zegt het, je typt verder. Er wordt niets gekopieerd, er wordt niets geplakt, en op je klembord blijft staan wat er stond. Een antwoord van één regel spreek je daardoor even makkelijk in als een hele alinea.
Dat verschil zit vooral in de korte dingen. Een adres doorgeven terwijl je met je jas aan de deur staat, een tijd bevestigen, iemand vertellen dat je tien minuten later bent. Voor zulke berichten open je geen kladblok, dus die tikte je tot nu toe altijd.
Waar een tekstveld opengaat, gaat het toetsenbord mee: op telefoons zowel als op tablets, vanaf Android 8.0.
Het tweede exemplaar waar niemand aan denkt
Praten in een kladblok laat je woorden op twee plekken achter: het document waarin je praatte, en het bericht waar je ze uiteindelijk in plakte. Het eerste blijft er meestal staan. Weken later bewaart een tabblad of een app nog steeds een half opzegbriefje, een afspraak bij de dokter, een geheugensteuntje bij een wachtwoord dat je hardop zei omdat intikken lastig was.
Dat is geen fout van Speechnotes. Een kladblok is er om dingen te bewaren, en dat tweede exemplaar is de reden dat het product bestaat.
Bij LocalType wordt het nooit gemaakt. De tekst landt in het veld waar je aan het typen was en nergens anders, precies alsof je duimen hem hadden gemaakt, en de app houdt geen archief van de opnames waaruit hij ontstond. In wachtwoordvelden verschijnt de microfoontoets bovendien niet, dus de lastigste categorie kun je sowieso niet per ongeluk inspreken. Er is geen map met concepten om later op te ruimen, want die is nooit aangemaakt.
De opslag die je ervoor inruilt
Herkennen op je eigen telefoon betekent dat het model ergens moet wonen, en dat ergens is jouw opslag.
LocalType levert drie maten, zodat je die beslissing zelf neemt. Compact neemt 60 MB en levert de tekst het snelst, wat telt op een ouder toestel of een toestel met weinig geheugen. Standaard neemt 190 MB en is degene die de app voorstelt voor de meeste telefoons. Groot neemt 539 MB en leest accenten en volle ruimtes het best, al laat het je wachten: gemeten op een telefoon met 4 GB zette Standaard 6,9 seconden spraak om in 4,1 seconden, en Groot doet er ruwweg twee keer zo lang over als je aan het praten was.
Er staat er één tegelijk. Een andere maat proberen vervangt het bestand en zet er niets bij, dus je kunt schuiven zonder dat je opslag volloopt.
Wat je voor die megabytes terugkrijgt, merk je op de plekken waar een kladblok in de browser vastloopt. Dat kladblok heeft een browser nodig, een pagina die laadt, en voor alles voorbij de motor van het platform een werkende verbinding. LocalType heeft niets daarvan nodig zodra het model binnen is. Inspreken gaat door in een tunnel, in een vliegtuig, in een kelder, of in het buitenland met de mobiele data uit. Het ophalen van dat model is de enige stap die het netwerk vraagt, en meteen de enige reden waarom de app om internet vraagt.
Achttien talen, per opname voor je gekozen
LocalType dekt achttien talen met één meertalig model. Welke daarvan je spreekt, haalt het uit de opname zelf, dus van taal wisselen tussen twee berichten vraagt geen uitstapje naar een instellingenscherm. Zet je het juist vast op één taal, dan lopen de indeling, het woordenboek en de taal van het inspreken samen op.
Dat is meteen het verschil met leunen op de motor van het platform: welke talen je krijgt, hangt daar af van de telefoon en van wat er op dat toestel bijgezet is, terwijl deze achttien in hetzelfde bestand zitten dat je één keer binnenhaalt.
De kwaliteit is niet gelijk over alle achttien. Spraakmodellen worden per taal op heel verschillende hoeveelheden materiaal geoefend, en de veelgesproken talen komen er beter uit.
Geen advertenties, en nergens om je aan te melden
Speechnotes betaalt zijn gratis laag met advertenties, en vraagt om een account zodra je van praten overgaat op het uitwerken van bestanden.
LocalType draagt helemaal geen reclame mee, dus er wordt op de achtergrond ook geen advertentieprofiel samengesteld. Er is geen registratiestap, geen inloggen en geen profiel, dus er is om te beginnen al niets dat het toetsenbord aan een persoon knoopt. Er zit geen tracking in het product, en al zat die erin, dan was er nergens om iets naartoe te sturen. De gegevens van de app blijven bovendien met opzet buiten de back-up van Android, en daarom erft een nieuwe telefoon niets: die begint schoon, en het inrichten doe je opnieuw.
Onder de microfoon zit een normaal toetsenbord, en dat telt op de dagen dat je niets inspreekt: autocorrectie en het volgende woord voorgesteld uit een woordenboek dat bij je taal past, de indelingen die je verwacht waaronder QWERTZ en AZERTY, een volledige set emoji, en je eigen namen en vaktaal die je met de hand toevoegt. Die toegevoegde woorden maken het typen beter en worden als context aan het spraakmodel gegeven, zodat ze er ook goed uit komen als je ze uitspreekt.
Twee dingen die Speechnotes beter doet
Het draait overal waar een browser is. Een geleende laptop, een computer op het werk, een tablet die niet van jou is: pagina openen en praten. LocalType moet geïnstalleerd worden, en het is alleen voor Android.
Het is gratis om mee te beginnen. LocalType is een betaald product na een proefperiode, en dat valt niet als voordeel te verkopen.
Gebeurt jouw spreekwerk aan een bureau, in lange stukken, in een document dat je daarna toch nog nabewerkt, dan heeft een kladblok in de browser de goede vorm voor die klus, en niemand hoeft je dat uit het hoofd te praten.
Een plek om naartoe te gaan, of een toets die er al is
Speechnotes is er om documenten in te spreken. LocalType is er voor al het andere: het antwoord, het zoekvak, het briefje aan jezelf, het formulierveld, het bericht waar je halverwege in bent.